×

مقالات علمی و آموزشی مقالات دانشگاهی

بررسی محاسن و معایب نظام متمرکز وغیر متمرکز برنامه درسی

شما اینجا هستید: بنیاد آموزش مجازی ایرانیان > مقالات دانشگاهی > بررسی محاسن و معایب نظام متمرکز وغیر متمرکز برنامه درسی

بررسی محاسن و معایب نظام متمرکز وغیر متمرکز برنامه درسی

 یکی از مسایل اساسی در نظام برنامه ریزی درسی، پاسخ به این پرسش است که تصمیمات برنامه های درسی باید توسط چه کسانی و در چه سطحی گرفته شود؟

متخصصان برنامه ریزی درسی، در پاسخ به این سؤال، سه نوع نظام برنامه ریزی درسی متمرکز، غیر متمرکز و نیمه متمرکز را معرفی نموده اند. در نظام برنامه ریزی درسی متمرکز، معمولاً برنامۀ درسی را نهاد مرکزی تهیه می کند و مناطق و مدارس به اجرای وفادارنۀ آن ملزم می باشند. در نظام برنامه ریزی درسی غیر متمرکز، تمامی اختیارات به سطوح پایین تر واگذار می شود و هر یک از واحدها آزادی و اختیار عمل دارند. در نظام برنامه ریزی درسی نیمه متمرکز، سیاست ها و چارچوب ها را نهاد مرکزی تدوین می کند و بخشی از اختیارات به مناطق و مدارس واگذار می شود و نظارت و کنترل از سوی نهاد مرکزی اعمال می شود.

مزاياي نظامهای متمرکز :

1-  وقتي مديران عالي تصميم هاي اساسي را اتخاذ مي کنند، مي توانند فعاليت هاي مختلف را هماهنگ کنند و ميان نيازهاي بخش هاي مختلف سازماني تعادل ايجاد کنند.

2- تمرکز مي تواند هزينه ها را کاهش دهد زيرا تصميم هاي اساسي را مديران اتخاذ مي کنند، و منابع و فعاليت ها در سطوح پايين تداخل نمي يابند .

3- وقتي موقعيت بحراني ايجاد شود، تمرکز اطمينان مي دهد که مديران با تجربه تصميمات بزرگ را اتخاذ خواهند کرد و ملاحظات مهم را در نظر خواهند داشت.
4- چون تصمیم‌گیری توسط عدّهٔ محدودی انجام می‌گیرد ، تصمیم‌ها سریع‌تر گرفته می‌شوند.
5- چون تصمیم‌های اتخاذشده درباره تهیه و تنظیم برنامه و مواد آموزشی بعد از تصویب قابل اجرا در تمام مدارس کشور می‌باشند مشکلات و مسایل اجرائی مشابه ومعدودی وجود خواهد داشت.
6- چون کتاب‌‌‌‌‌‌‌های درسی و مواد آموزشی برای تمام مدارس کشور به‌طور یکسان تهیه می‌گردد در مخارج چاپ کتاب‌‌‌‌‌‌‌ها و تهیه و تنظیم مواد آموزشی صرفه‌جوئی به‌عمل خواهد آمد.
7- تربیت و تأمین مدیران و معلمان برای مدارس کشور آسانتر است .
8- چون همه استان‌‌‌‌‌‌‌ها و مناطق کشور از نظر مالی وابسته به مرکز هستند از بودجه و امکانات مالی نسبتاً یکسانی بهره‌مند می‌گردند .    و از دیدگاه کلی‌تر در ایجاد و حفظ وحدت ملّی مؤثر است.

9-پوشش تعداد بیشتری از فراگیران

10- ایجاد وحدت ملی

11- ایجاد عدالت آموزشی برای همه مناطق

بعضی از معایب نظام برنامه‌ریزی درسی (آموزشی) متمرکز عبارت است از  :

1- چون برنامه‌ها و مواد آموزشی به‌طور یکسان برای تمام مناطق کشور تهیه و تنظیم می‌شود نیازهای ، شرایط و امکانات محلّی نادیده گرفته می‌شوند.
2-  چون تصمیم‌گیری غالباً توسط کسانی انجام می‌گیرد که عملاً از محیط کلاس و مدرسه بدورند و با نیازها و شرایط و امکانات موجود در کلاس و مدرسه و منطقه آشنائی ندارند بیشتر تصمیم‌هایشان با نیازها ، شرایط و امکانات موجود مطابقت نمی‌کند.
3- درصورت وجود هرگونه نقص یا نقایصی در برنامه‌ریزی آموزشی یا محتوای کتب و یا ماهیت مواد آموزشی ضرر و زیان شامل تمام مدارس کشور می‌گردد.
4- مجریان برنامه‌های آموزشی به‌‌‌‌‌‌‌خصوص معلمان و مدیران در کلاس قادر نیستند که برنامه آموزشی محتوای کتاب‌‌‌‌‌‌‌های درسی یا لوازم و تسهیلات آموزشی را در راه پاسخگوئی به نیازها ، شرایط و امکانات محلی تغییر بدهند.
5- چون امکان تبادل‌نظر و ارائه نظرات اصلاحی و راه‌حل‌ها و پیشنهادها جهت رفع مشکلات و کمبودها و نقایص برنامه‌ها و مواد آموزشی از سطوح پائین‌تر به سطوح بالاتر وجود ندارد ، برنامه‌های آموزشی از لحاظ کمی و کیفی تغئیر چندانی نمی‌کنند.
6- چون از نظر مالی و اداری مدارس در هر منطقه کشور تابع مقامات در مرکز هستند میزان آزادی عمل در برآوردن نیازهای محلی و حل و فصل مسائل مالی و اداری برای مجریان برنامه‌های آموزشی در محل بسیار کم است و در نتیجه می‌بایست به‌طی مراحل اداری و کسب اجازه و ابلاغ دستور از مرکز تن دردهند.
7- برنامه آموزشی ، محتوای کتب درسی و ماهیت مواد و وسایل آموزشی معمولاً قبل از تصویب نهائی و ابلاغ به تمام مدارس کشور  در یک مدرسهٔ آزمایشگاهی اجرا ، بررسی و آزمایش نمی‌شوند.

8- عدم توجه به ویژگیهای مناطق مختلف کشور

9- تناسب نداشتن برنامه ها با واقعیت ها

10- عدم انعطاف پذیری در اجرای برنامه ها

11- کاهش خلاقیت درمعلمان ودانش آموزان

12- کاهش انگیزه در معلمان

مزاياي عدم تمرکز :

1- عدم تمرکز براي مديران سطح پايين تر امکان کسب تجربه در زمينه ي تصميم گيري را فراهم مي کند .

2-  در سازمان غير متمرکز مديران عالي با تصميم هاي خود بار سنگيني بر دوش کسي نمي گذارند و به جاي تاکيد بر تصميم ها، بر نتايجي که بر کل سازمان اثر دارد ، تاکيد مي ورزند .

3- سازمان هاي غير متمرکز به سرعت مي توانند به تغييرات محيطي پاسخ گويند، زيرا مديران محلي با شرايطي که اختيار تصميم گيري در آن شرايط را دارند، آشنا مي باشند و به جاي آن که منتظر بمانند تا تصميم ها از زنجيره ي فرماندهي به آنان ابلاغ شود در زمان مناسب تصميم هاي ضروري اتخاذ مي کنند

4- توجه به ویژگیهای مناطق مختلف کشور

5-  توجه به تفاوت های فرهنگی واجتماعی وجغرافیایی وآموزشی مناطق مختلف

6- فراهم بودن فرصت مشارکت در تصمیم گیری ها برای مدیران ومعلمان و دانش آموزان

7- افزایش انگیزه معلمان ودانش آموزان به دلیل دادن فرصت مشارکت به انها در تصمیم گیری ها

8- تهیه شدن برنامه ها بر اساس واقعیت و آنچه در محیط موجود است

9- مبتنی بودن برنامه ها بر اساس تغییرات محیطی

معايب عدم تمرکز:

1- به علت تنوع امکانات انساني و مادي در مناطق مختلف به ويژه امکانات علمي، فني و اقتصادي، برخورداري همگان از امکانات آموزشي به صورت يکسان ممکن نخواهد بود، و مناطقي که از امکانات مالي و انساني بهتري برخوردارند، بهره وري بيش تري خواهند داشت و سرانجام، آموزشي طبقاتي پديد خواهد آمد و فرصت هاي آموزشي متفاوت اند.

2- بر اثر دخالت مستقيم مردم با نظارت آنان در آموزش و پرورش منطقه، احتمال حضور و نفوذ گروه هاي متعدد محلي که شايد بعضا نيز ناصالح باشند، زياد بوده و اين دخالت آنان موجب مي شود که دستگاه آموزش و پرورش خود وسيله اي براي تحقق اهداف آنان شود.

3- تکيه و تاکيد زياد بر توجه به نيازمندي هاي محلي، خود ممکن است هدف هاي ملي و مقاصد کلي جامعه و کشور را تحت الشعاع اساسي قرار داده، تفرق در برنامه هاي درسي و فعاليت هاي آموزشي را پديد آورد.
4- در شيوه ي غير مرکزي به علت عدم تشابه برنامه و تفرق در بهره وري از عناصر لازم فرهنگي ممکن است وحدت ملي و فرهنگي مورد ت تهديد قرار گيرد.

5- پوشش تعداد کمتری از فراگیران 

6- افزایش هزینه ها

7- امکان کمبود متخصصان برای برنامه ریزی ویژه مناطق

8- محدود بودن دانسته های فراگیران به مناطق خود

نتیجه گیری :

با توجه به به مطالب ذکر شده درمورد معایب ومزایای دو نظام برنامه ریزی درسی متمرکز وغیر متمرکز با توجه به به مطالب ذکر شده درمورد معایب ومزایای دو نظام برنامه ریزی درسی متمرکز وغیر متمرکزمیتوان به این نتیجه رسید که بهترین روش برنامه ریزی،نظام برنامه ریزی نیمه متمرکز باشد،چرا که هم میتوان از مزایای دو نظام دیگر استفاده نمودوهم معایب آنها را هم ندارد.به عبارت دیگر نظام نیمه متمرکز مابین دو نظام متمرکز وغیر متمرکز است.

——————————————————————————————

پیروز باشید

وفایی در تاریخ شنبه 09 آوریل 2016 گفت:

باسلام بسیار آموختم . مرسی

امید در تاریخ شنبه 22 اکتبر 2016 گفت:

چه کشورهای از برنامه ریزی اقتصادی متمرکز و چه کشورهای غیر متمرکز هستن

دیدگاه شما نسبت به این موضوع چیست ؟

مدارک معتبرقابل اعطاء به شما:

آیا میدانید تنها با گذراندن یک دوره . آموزش مجازی در همین رابطه شما می توانید بیش ا ز ۲۰ نوع مدرک معتبر آموزشی ملی و بین المللی اخذ نمایید؟

راهنمای شرکت در دوره های مجازی:

آیا میدانید شما می توانید مرتبط با علاقه خود در دوره های آموزش مجازی بنیاد شرکت و بسته های آموزشی جامع درب منزل دریافت نموده و پس از پایان دوره برای خود مدرک معتبر ملی و بین المللی اخذ نمایید ؟

01 ثبت نام آنلاین در دوره های مورد نظر
02 دریافت بسته آموزشی و مطالعه محتوا
03 شرکت در ارزیابی آنلاین و ارسال پروژه
04 دریافت مدرک پایان دوره درب منزل

فرم درخواست مشاوره رایگان :

اهدافی که تمایل دارید بنیاد در راه رسیدن به آن ها مشاور شما باشد :

سایرمقاله های نظام آموزشی متمرکز :

در هر کسب و کاری که هستید ما به شما کمک می کنیم تا رزومه فردی و رزومه بنگاه اقتصادی خود را تقویت نمایید و فروش خود را افزایش دهید:

مزایای اخذ مدرک ایزو معتبر :

تسهیل شرایط اخذ مجوزهای گوناگون

ارتقاء سطح سازمان و افزایش رضایت

کسب امتیاز در مناقصه و مزایده ها

افزایش نفوذ تبلیغات و تقویت برند

فروش و مشتریان خود را افزایش دهید

اولین نرم افزار بانک اطلاعات مشاغل دارای مجوز در کشور

اطلاعات مشاغل بیش از ۲ میلیون بنگاه اقتصادی

جستجوی پیشرفته | امکان سفارشی سازی | امکان ارسال پیامک